krótka historia kawy


Nazwa "kawa" pochodzi od arabskiego "kahwa". Do większości języków europejskich przeniknęła poprzez tureckie słowo "kahve" i włoską nazwę "caffe".
Turecki "kahve" powstało za arabskim "qahwa" - jako skrót od "qahhwat al-bun" (ang. wine of the bean). Skąd arabskie odniesienie do alkoholu? W świecie arabskim kawa była alternatywą dla zakazanego wina. W Polsce "kawa" pojawiła się po Bitwie pod Wiedniem w 1683 w formie tureckiej. Jej dokładna etymologia nie jest znana. Kahva oznacza po arabsku zarówno kawę jak i wino, z czego drugie znaczenie jest starsze. Często przyjmuje się, że nazwa ta wywodzi się od znanego z uprawy kawy regionu Kaffa w Etiopii. Może ona pochodzić także od słowa ‘kohwet’ oznaczającego siłę.

• sztuka parzenia kawy

Metod parzenia kawy jest bardzo wiele. Można ja parzyc za pomocą stylowej kafetierki, prosto z miedzianego tygielka albo współcześnie - z ekspresem w tle.Sprawdzonych przepisów na wyśmienitą kawę jest bardzo dużo. Kawa po wiedeńsku, kawa we włoskim stylu, kawa mrożona, rozgrzewająca kawa z alkoholem na zimne wieczory... Początkującym adeptom sztuki parzenia polecamy sprawdzone sposoby mistrzów.

• kawa bezkofeinowa

Celem dekofeinizacji jest otrzymanie kawy, która zachowuje aromat i smak pomimo zastosowania procesów pozbawiających ją kofeiny. Ponieważ większość związków zapachowych powstaje podczas procesu prażenia ziaren kawy, kofeinę usuwa się wcześniej, z zielonych nasion. Obecnie dostępne są na rynku całe nasiona pozbawione kofeiny, kawa prażona i mielona oraz kawa rozpuszczalna.

• terminologia degustacji kawy

Aromat
To pierwsza podpowiedź wskazująca jak dana kawa będzie smakować. Właściwie, zapach jest podstawą smaku – dlatego kawa może mieć tak wysublimowany aromat i dawać taką satysfakcję podczas picia.

Kwasowość 
W terminologii związanej z kawą kwasowość nie oznacza, że kawa jest kwaśna lub gorzka. Kwasowość oznacza żywy, orzeźwiający, ostry lub oczyszczający smak, oceniany w skali – niska – wysoka. By lepiej zrozumieć, czym jest kwasowość wyobraź sobie wodę niegazowaną i gazowaną. Kawy z Ameryki Południowej, np. Columbia Nariño Supremo pozostawiają orzeźwiające wrażenie na języku, dlatego mówimy o nich, że mają wysoką kwasowość. Dla porównania Sulawesi z Regionu Azji i Pacyfiku jest gładka, dojrzała, soczysta i ma niską kwasowość.

Body
To waga kawy na języku i w ustach. Body waha się od lekkiego do ciężkiego. Dla określenia body często używa się terminu „jak syrop”, oznaczającego gęsty, ciężki, na przykład dla określenia takich kaw jak Sumatra.

Smak 
To połączenie aromatu, kwasowości i body, które tworzą Twoje całościowe wrażenie o kawie. To odpowiedź na pytanie: z czym kojarzy Ci się smak danej kawy?

• przyrządzanie kawy

Kawę można przyrządzać na wiele sposobów. Czy ręcznie, czy też przy pomocy maszyny, każda metoda ma swoich zagorzałych zwolenników. Jednak bardzo ważną rolę przy przyrządzaniu kawy odgrywa czas parzenia. Gorąca woda wyciąga zawarte w kawie łatwo rozpuszczalne substancje zapachowe i smakowe w krótszym czasie niż te nierozpuszczalne składniki. Najszybciej uwalniają się substancje zapachowe, następnie substancje smakowe, a na końcu gorzkie aromaty.

• sposoby przyrządzania kawy

Mokka- kawa po turecku
Przygotowując kawę po turecku należy napełnić mosiężny lub miedziany tygielek z długim uchwytem (po turecku nazywany ibrik), kolejno: drobno zmieloną kawą, cukrem i wodą. Kawy należy wsypać co najmniej 2 pełne łyżeczki i po jednej łyżeczce cukru na każdą miarkę kawy. Tę mieszankę trzeba podgrzać i od razu po zagotowaniu zdjąć z ognia. Ponieważ gotujący się napar będzie kipiał, nie można napełniać tygielka do samej krawędzi. Turecka kawa jest serwowana dopiero po trzykrotnym zagotowaniu. Tradycyjnie przyprawia się ją kardamonem. W zależności od długości czasu parzenia napar może zdradzać oznaki nadmiernej ekstrakcji, czyli nabierać zbyt gorzkiego smaku.

Kawa zalewana, parzenie w kafetierce
Drobno zmielona kawa jest wsypywana do naczynia i zalewana gorącą wodą. Zależnie od stopnia zmielenia parzenie trwa od 3 do 5 minut. Na końcu napar jest filtrowany z fusów przez opuszczane na dół naczynia sitko. W wyniku tego otrzymujemy bardzo aromatyczną
kawę.      

Filtracja ręczna oraz klasyczne ekspresy przelewowe do kawy z użyciem filtra
Zarówno ręczne jak i przyrządzanie kawy w ekpresie odbywa się na podobnej zasadzie: średnio zmielona kawa umieszczana jest w filtrze i następnie powoli zalewana gorącą wodą. Zaparzona kawa skapuje do dzbanka. Efekt parzenia tą metodą w dużym stopniu zależy od prawidłowej temperatury (idealnie: 95° C) i rodzaju użytego wkładu do filtra.

Metoda próżniowa
Klasyczna zaparzaczka do espresso stawiana na kuchni (oraz inne urządzenia funkcjonujące podobnie jak działa tłok) wykorzystuje efekt próżni: w dolnej części urządzenia podgrzewana jest woda i wówczas w górnej jego części powstaje próżnia. Wrząca woda unosi się na skutek działania podciśnienia, przechodzi przez zmielona kawę w górnej części i zostaje zmagazynowana jako gotowy napar. Aromatyczny napój bardzo przypomina espresso, jednak ze względu na brak odpowiedniego ciśnienia w czasie parzenia nie powstaje na powierzchni typowa dla idealnego espresso pianka Crema.

Metoda "Espresso"
Gorąca woda jest przepuszczana pod ciśnieniem od 9 do 15 barów przez sprasowaną, drobno zmieloną kawę. Temperatura parzenia oscyluje w granicach od 88 do 94° C, czyli nieco niżej niż w innych metodach parzenia. Dzięki kombinacji odpowiedniego ciśnienia i temperatury wody zostają rozpuszczone wodorozcieńczalne aromaty, powstaje emulsja z nierozpuszczalnych olejków (najdrobniejsze krople olejków aromatycznych unoszące się w wodzie) oraz zawiesina z najdrobniejszych cząstek kawy unoszących się w wodzie. Oba składniki nadają espresso jego niepowtarzalny charakter. Przy prawidłowym przyrządzeniu powierzchnia naparu ozdobiona jest warstwą delikatnej pianki z maleńkich pęcherzyków powietrza (Crema).